🔹Алматы қаласының ғылыми жобаларын акселерациялау бағдарламасы — RoadScan

📍 Алматы · 📅 2026 жылғы тамыз — 2027 жылғы тамыз · 🔬 Кезеңі: жұмыс прототипі

RoadScan — қаланың көше-жол желісіндегі жол жабынының жай-күйін автоматты түрде мониторингілеуге арналған OpenEgiz цифрлық егіздер платформасының модулі. Ол әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің жасанды интеллект және Big Data кафедрасының Цифрлық егіздер зертханасында әзірленуде.

Мәселе

Алматының көше-жол желісі 3 145 км және 2 752 көшені қамтиды, оның ішінде 277-і — жалпы ұзындығы 1 165 км магистральдық көшелер. Қолданыстағы нормативтер жолдарды маусымдық тексеруді көздейді, бірақ қалалық желіні үздіксіз әрі тұтас мониторингілеудің жеке нормативі жоқ. Тексерулер аралығында жабынның жай-күйі тек ішінара — тұрғындардың өтініштері мен барып қарау арқылы қадағаланады. RoadScan дәл осы олқылықты жабады: жоспарлы тексерулер аралығында желіні үздіксіз бақылау.

🔬 Қалай жұмыс істейді

  • Қалалық көлікпен түсіру. GPS қосылған камера өз бағыттарымен күн сайын жүріп өтетін қоғамдық көлікке орнатылады. Арнайы зертханалық көлік те, LiDAR да қажет емес, сондықтан түсіру жинағының құны еселеп арзан.
  • Ақауларды анықтау. Жарықтар, шұңқырлар және жабынның басқа да зақымдары бейне кадрларына қолданылатын компьютерлік көру әдістерімен анықталады.
  • Картаға байланыстыру. Анықталған әрбір ақау координат алып, қала картасына жабын жай-күйінің қабаты ретінде түседі.
  • OpenEgiz-пен интеграция. Деректер қаланың цифрлық егізіне енеді: учаскелер деңгейіндегі динамика, өзгерістер тарихы және жөндеу жұмыстарын басымдықпен жоспарлау.
  •  

🔬 Қалаға не береді

  • Жылына екі рет емес, тұрақты жаңартылып отыратын желі жай-күйінің нақты көрінісі
  • Өтініштер бойынша емес, нақты жағдай бойынша жөндеуді басымдықпен жоспарлау
  • Жөндеуден кейін учаскенің қалай ұстайтынын қадағалау мүмкіндігі
  • Қаланың цифрлық инфрақұрылымы ішіндегі ашық форматтағы деректер
  •  

📌 Құқықтар мен шарттар

Әзірлемеге айрықша құқықтар әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіне тиесілі. Қала модульге және қалалық бағыттар бойынша жиналған деректерге мерзімсіз әрі өтеусіз лицензия алады, жыл сайынғы жазылымсыз.

🏆Жобаның мәртебесі

  • ✅ Алматы қаласының ғылыми жобаларын акселерациялау бағдарламасынан өтті (№177 сертификат, 2026 жылғы шілде–тамыз)
  • 🔬 Жабын ақауларын анықтаудың базалық алгоритмі әзірленіп, сынақтан өткізілді
  • 📅 Іске асыру мерзімі: 2026 жылғы тамыз — 2027 жылғы тамыз
  • 👥 Команда: 8 зерттеуші. Жоба жетекшісі — Гүлшат Аманжолқызы Әмірханова, PhD
  •